Badania przeprowadzone w 2019 roku wykazały, że prawie 60% dorosłych Amerykanów w ciągu ostatnich 3. miesięcy odczuwało ból . Wynika z tego, że jest on powszechnie występującym zjawiskiem, które najprawdopodobniej dotknie każdego człowieka. Jakie czynniki mogą wywołać ból? Kiedy jest on ostry, a kiedy przewlekły? I jakie leki mogą złagodzić ból ostry?

Ból ostry a ból przewlekły

Ostry i przewlekły ból mają różne przyczyny i czas trwania, a w związku z tym inne sposoby leczenia. Ból ostry pojawia się nagle, zwykle w wyniku urazu, infekcji czy stanu zapalnego. Trwa krótko – czasem kilka minut lub godzin, średnio kilkanaście dni. Może jednak utrzymywać się do 12. tygodni.

Ból przewlekły utrzymuje się dłużej niż 3 miesiące, czasem nawet przez całe lata, mimo ustąpienia czynników szkodliwych oraz wygojenia uszkodzonych tkanek. Może mieć charakter uporczywy, nawracający lub narastający stopniowo. Wynika zwykle z chorób przewlekłych, np. zapalenia stawów, nowotworów czy migreny, a jego leczenie bywa bardzo trudne[1].

Przyczyny ostrego bólu

Do najczęstszych przyczyn wystąpienia bólu ostrego należą urazy, np. skaleczenia, oparzenia, zwichnięcia, złamania. Jednak możliwości jest znacznie więcej. Ostry ból mogą wywołać także:

  • stany zapalne różnych narządów, m.in. stawów, wątroby, trzustki,
  • infekcje bakteryjne, wirusowe i grzybicze,
  • problemy naczyniowe, np. niedokrwienie, zakrzepica,
  • choroby narządów wewnętrznych, m.in. kamica żółciowa i nerkowa, wrzody żołądka lub dwunastnicy,
  • neuropatie, czyli uszkodzenia nerwów wywołane urazami lub chorobami, np. cukrzycą,
  • miesiączka i spowodowane przez nią skurcze mięśni macicy,
  • operacje chirurgiczne i późniejszy proces gojenia ran,
  • alergie, np. po ukąszeniu owadów.

Jak złagodzić ból ostry?

Potencjalnych przyczyn bólu jest tak wiele, że czasem ciężko jednoznacznie stwierdzić, co go wywołuje. Dlatego nie lekceważ go, zwłaszcza jeśli nie możesz powiązać go z żadnym urazem czy znaną Ci chorobą. Nagły ból wymaga kontaktu z lekarzem i szybkiego ustalenia jego przyczyny. Nie tylko może ona być niebezpieczna dla zdrowia i życia, ale dodatkowo nieprawidłowo leczony lub zignorowany ostry ból może przekształcić się w ten przewlekły.

Jeśli znasz przyczynę swoich dolegliwości, możesz zastosować odpowiednie leki przeciwbólowe, żeby złagodzić uciążliwe objawy. W leczeniu ostrego bólu stosuje się preparaty z grupy NLPZ, czyli niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Hamują one aktywność cyklooksygenaz – enzymów, które uczestniczą w produkcji związków wywołujących stan zapalny. W ten sposób łagodzą wszystkie towarzyszące mu objawy, w tym ból.

Jednym z przedstawicieli NLPZ jest deksketoprofen, który oprócz wspomnianego wyżej działania dodatkowo moduluje przewodzenie bodźców bólowych. W ten sposób zmniejsza ryzyko przemiany bólu ostrego w jego postać przewlekłą. Deksketoprofen zaczyna działać już w ciągu 30 minut od podania, dzięki czemu może szybko złagodzić ból o natężeniu lekkim do umiarkowanego[2].

Ból ostry jest sygnałem ostrzegawczym, który informuje organizm o potencjalnym zagrożeniu lub problemie. Może być złagodzony przy pomocy dostępnych bez recepty leków. Z kolei ból przewlekły jest traktowany raczej jak choroba, a jego leczenie to szerszy problem i zawsze powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.

[1] Liczner, G. (2022). Leczenie bólu w gabinecie lekarza rodzinnego. Gabinet Prywatny, 29(286): 36-45.

[2] Woroń, J., & Wordliczek, J. (2017). Połączenie tramadolu z deksketoprofenem w praktyce klinicznej: postęp w leczeniu bólu. Lekarz POZ, 3(1): 61-67.

Rekomendowane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *